زنان ایران باستان

اسم دختران و زنان تاریخی ایران

اسامی زنان تاریخ ایران باستان

بسیاری از اسم های ایرانی دخترانه، نام های شاهنامه و اسامی هستند که در تاریخ ایران نام زنان بزرگی بوده اند. دختران و زنانی که تاریخ ساز بودند. زنانی که شخصیت های تاریخی ایران باستان به حساب می آیند. خیلی از این زنان نامدار ایران باستان و همچنین زنان تاریخ ساز معاصر را در مطالب قبلی معرفی کردیم. در این قسمت اسامی دخترانه ایران باستان را قرار داده ایم. بسیاری از این اسم ها از نام های اوستایی دخترانه هستند. بانوان معروف زمان سلسله های حاکم بر ایران در طی سالیان. برخی از این بانوان در واقع الهه های دوران باستان ایران یا حتی دیگر سرزمین ها بوده اند.

Ancient Iranian Women
زنان ایران باستان

کاساندان

کاساندان، کاسادان یا کَساندان، اسم دختر با ک، نام همسر رسمی و محبوب کوروش بزرگ از تبار هخامنشیان بود. از پدرش به نام فرناسپ و برادرش به نام اوتانا یاد شده است. کاساندان ملکهٔ ۲۸ کشور آسیایی و در واقع ملکه جهان به حساب می آمد. او معروف‌ترین ملکه دربار و تنها همسر کوروش بزرگ که در نزد وی بسیار مورد احترام بود. کاساندان با قدرت مطلق شهبانوی ایران در کنار کوروش کبیر بر جهان پادشاهی می کرد. به طور مستقل دومین فرد قدرتمند و سیاستمدار حکومت هخامنشی بود. هر چند که دخالت زنان در پادشاهی جایز نبود. اما کوروش بزرگ همواره از همسرش مشاوره های فراوانی می گرفت و عملا او را در کنار خود در سیاست دخالت می داد و با همراهیش به انجام امور می پرداخت.

فرزندان کاساندان

کاساندان صاحب پنج فرزند بوده است:

کمبوجیه، بردیا، آتوسا، آرتیستون و دختری که نامش ذکر نشده است. به گفته داندامایف، دختر سوم احتمالا رکسانا بوده است. آتوسا بعدها با داریوش بزرگ ازدواج کرد و مادر خشایارشا، پادشاه قدرتمند ایرانی شد. کاساندان قبل از این که همسرش کوروش بزرگ از دنیا برود، فوت شد و کوروش دستور داد تا همه درباریان برای وی عزاداری کنند. مقبره کاساندان در پاسارگاد در کنار آرامگاه کوروش بزرگ است.

آناهیتا Anahita

آناهیتا، اسم دختر با آ، نام یکی از الهه های آریائی و دختر اهورامزدا و اسپندارمذ است که ایزدی زیبا، بلندبالا و دلیر با بازوان سپید توصیف شده است. آناهیتا فرشته موکل بر آب (الهه آب)، باران، فراوانی، برکت، باروری، زناشویی، عشق، مادری، زایش، پیروزی و ستاره ناهید (سیاره زهره یا ونوس) است. این فرشته نمادی است از پاکی و کمال زن ایرانی است. آناهیتا در اساطیر ایرانی سرچشمهٔ همهٔ آب‌های جهان است، از این رو با نمادهایی چون باروری، شفا و خرد همراه است. در سه هزارهٔ اخیر ایزد موکل آب و باران، جایگاهی ویژه داشته‌است و آناهیتا در ایران باستان یکی از بزرگ‌ترین و محبوب‌ترین الهه‌های آریایی و مزدیسنا بوده است.

در باور ایرانیان باستان الههٔ آب، فرشته نگهبان چشمه‌ها و باران و نماد باروری، عشق و دوستی بوده است و در باور ایرانیان زن و زایش و آبادانی و قدرت در کنار هم معنا یافته‌اند. آناهیتا را خود میتوان همان اَناهیتَه An-āhita که در پارسی میانه اَناهید Anāhid (که البته آناهید هم اسم دختر ایرانی زیبا هست) و در فارسی امروزی ناهید شده، دانست که از پیشوند نفی اَن یعنی نا و واژه اوستایی āhitaa یعنی آلوده پدید آمده است و معنی آن ناآلوده، پاک و بی گناه است. (واژه پارسی آهو به معنی گناه نیز از همین ریشه است.)

از آناهیتا در عبارت اَرِدوی سورا آناهیتا در یَشت پنجم از آبان‌یشت که یکی از محفوظ مانده‌ترین نسک‌های اوستاست، تجلیل شده است. اردوی به معنی بالنده و فزاینده است. سور هم ریشه است با نام خاص سورنا (اسم پسر با س) در زبانهای فارسی پهلوی به معنی نیرومند و آناهیتا به معنی نیالوده و بی آلایش و پاک است، پس اردوی سورا صفت آبها و رودهاست که پاک و فزاینده و زورمند هستند. آناهیتا در پارسی میانه یا امروزی ناهید، در زبان ارمنی آناهیت و در یونانی آنائیتیس نامیده می شود. برخی از خاورشناسان نوشته اند که ممکن است ناهید ایرانیان از اثر نفوذ الهه ٔ سومر موسوم به ایشتار که بعدها در بابل (اقوام سامی) و آشور هم پرستیده می شد بوجود آمده باشد. ایشتار که مادر و مولد نوع بشر تصور می شد در برخی از خصایص شباهتی با آناهیتا دارد. نقطه مشترک هر دوی این ایزدان این است که به سیاره ناهید (زهره) مربوطند.

Anahita statue
مجسمه آناهیتا سوار بر گردونهٔ خویش در شهر مراغه

به احتمال زیاد آناهیتا نیز همانند میترا از ایزدانی بود که پیش از پیدایش زرتشت توسط مردم ایران و نواحی اطراف (ولو به نام‌های دیگر) مورد ستایش قرار می‌گرفت. با وجود دیرینگی و نفوذ پرستش میترا در ادوار پیش از ظهور زرتشت بعدها این ایزد در میان ایرانیان تا اندازه‌ای به فراموشی سپرده شد. اما در مقابل چنین جریان فکری و دینی، ناهید چنان مقامی در باورهای ایرانیان به دست آورد که نه تنها پرستش گاه‌های بسیار زیاد و مجلل و باشکوهی از او می‌بینیم، بلکه تندیس و نمادهای این ایزدبانو در اینجا و آنجای این سرزمین پهناور به جا مانده‌است. در نوشته های بازمانده از پارسی باستان نام آناهیتا در کتیبه های اردشیر دوم پادشاه هخامنشی بسیار است.

پیکره های او در سراسر ایران زمین (مانند نقش رستم) در دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان و سکه های آن دوران دیده می شود. ویرانه های پرستشگاه‌های معبد آناهیتا در کنگاور، کازرون، رفسنجان و شوش هنوز پابرجاست که برخی از آن ها بعد از اسلام به زیارتکده تبدیل شده اند. در زمان هخامنشیان به غیر از معابد آناهیتای همدان و استخر بقیه پرستشگاهها در فضای باز بودند. ساسانیان در معبد آناهیتای استخر که اداره آنرا بر عهده داشتند شروع به کار کردند و هیربدان در معبد آناهیتای استخر برای نجات ایران یزدگرد سوم را به شاهی برگزیدند.

مجسمه آناهیتا در مراغه
مجسمه آناهیتا در مراغه از نمای دیگر در شب

به این ترتیب آغاز و پایان سلسله ساسانی با معبد آناهیتا آمیخته بود. پرستشگاه آناهیتای بیشاپور نیز از مراکز مهم عبادی دوران ساسانیان بود. معبد آناهیتای کنگاور در زمان اشکانیان رونق بسیار داشت. مجسمهٔ آناهیتا نماد شهرهای مراغه و فومن است. پل ورودی شهر پلدختر استان لرستان در ایران باستان به اسم پل آناهیتا معروف بوده است و چون آناهیتا اسم دخترانه است در گذشته بومیان این پل را به اسم پل دختر می‌خوانده‌اند.

ماندانا Mandana

ماندانا، اسم دختر با م، دختر آستیاگ (استیاک) آخرین پادشاه ماد بود که سپس به همسری کمبوجیه یکم درآمد. کمبوجیه از خانواده‌ای پارسی (که فرمانبردار مادها بودند) و شخصی ملایم و آرام بود. از این ازدواج فرزندی پا به گیتی گذاشت که او را کوروش نام نهادند.

یک شب پدر ماندانا در خواب می بیند که از شکم دخترش درخت تاکی (درخت انگور) می روید و همه جهان را در بر می گیرد. آستیاک با ناراحتی از خواب بیدار می شود و از خوابگزاران تعبیر آن طلب می کند. به او می گویند از دختر تو و کمبوجیه فرزند پسری به دنیا خواهد آمد که سرزمین تو را نیز تصاحب خواهد کرد. آستیاک بر آشفته دستور می دهد دخترش را از همدان بیاورند و او را به صورت یک زندانی نگهداری می کند تا روزی که فرزند ماندانا به دنیا می آید.

آستیاک کوروش را بدست یکی از نزدیکانش بنام هارپاک میسپارد تا او را از بین ببرد و به ماندانا گفته می شود که فرزندش مرده بدنیا آمده است. اما هارپاک کوروش را بدست یکی از چوپانان خود به نام مهرداد که پارسی بود می سپارد تا اورا از بین ببرد. همسر مهرداد در همین زمان پسری مرده بدنیا آورده بود. بدین ترتیب مهرداد کوروش رو به جای فرزند مرده خود معرفی می کند و کوروش از مرگ حتمی نجات می یابد و در نزد مهرداد بزرگ می شود.

در نوشته ها آمده کوروش به علت هوش و درایتی که همیشه از خود نشان می داد در میان بچه ها منزلتی دیگر داشت و همیشه او را به عنوان سرکرده انتخاب می کردند. در یکی از روزها در اثنای بازی یکی از زیردستانش از دستور او سرپیچی می کند. کوروش دستور می دهد او را که فرزند یکی از نجیب زادگان دربار بود تنبیه نمایند. بچه تنبیه شده بود به نزد پدر رفته و جریان تنبیه شدنش به وسیله یک پارسی بیان می کند. آن بزرگ به نزد پادشاه (آستیاک) رفته و ماجرای تنبیه شدن فرزندش را با او در میان می گذارد. آستیاک فرمان می دهد که کوروش را بیاورند. پادشاه از او می پرسد با چه جراتی این بچه نجیب زاده را تنبیه کرده ای؟

کوروش با همان متانت بسی والای همیشگی خود جواب میدهد: چون او از دستور من سرپیچی کرده بود و این نه آنست که طبق قوانین دربار کسی که از دستور ما فوق خود سرپیچی کند باید تنبیه شود؟

پادشاه از گفتار او در شگفت می شود و با خود می اندیشد که این بچه پارسی ساده نمی تواند باشد که از چنین گستاخی برخوردار باشد. ولی وقتی بطور دقیق به چهره کوچک و جذاب کورش دقیق می شود به خود می لرزد، چون چهره خود، خانواده و دخترش را در او می بیند. پس با تهدید از مهرداد راستی جریان را جویا می شود و بدین ترتیب به حقیقت پی می برد. سپس پادشاه بار دیگر خوابگزاران را طلب می کند و از آنها کسب تکلیف می نماید. آنها به او اطمینان می دهند که خواب او تعبیر شده است. کوروش می بایستی شاه شود و الان می بینید که او شاه شده ولی شاه کودکان!

بدین ترتیب بار دیگر کورش از خطر مرگ نجات پیدا کرده و به نزد پدر و مادرش به همدان فرستاده می شود. ملکه ماندانا در به قدرت رسیدن کوروش نقش بسیاری مهمی داشت. زن زرتشتی در این قرن از بیشترین حقوق متعالی برخوردار بود و یکی از درخشان ترین ادوار تاریخی خود را می گذراند. همانطور که گفته شد نمونه کامل آن ماندانا مادر کورش بود که بارها کوروش به وجود او افتخار کرده است. چون آخرین پادشاه ماه فرزند پسر نداشت، ملکه ماندانا حق شاهزادگی داشت و به همین خاطر در انتقال قدرت به کوروش کبیر مؤثر بود.

ماندانا اولین موسس مدرسه در ایران محسوب می شود. وی مدرسه و گروه های پارس را بنیان نهاد که در آن عده زیادی از پسران همسن و سال کوروش تیراندازی، اسب سواری و فنون نبرد را می آموختند. گزنفون در کوروش نامه و هرودوت در تاریخ خود، از شهبانو ماندانا به عنوان معلم و آموزگار بزرگ کوروش یاد کرده و می نویسند وی راه ها و شگردهای گوناگون داوری و فرمانروایی را به پسرش کوروش آموخت. تفاوت ژرف جهان بینی ماندانا با پدرش به وضوح با گفتن جملاتی مانند، “اگر می خواهی در بازگشت به سرزمین خود در زیر ضربه های تازیانه هلاک نشوی از پدربزرگت ستم پیشگی نیاموز”، واضح است.

بر اساس اندرز ماندانا به فرزندش کوروش بزرگ دیده می شود که این بانوی نامدار ایرانی از نظام سلطنت مطلقه کاملا بیزار و هوادار حکومت دموکراتیک ایران است. نظامی که در آن سهم فرمانروای کشور در برابر قانون برابر با حقوق دیگر افراد گزارش شده است. بر پایه این سند و از آن جا که زمان رخداد آن پیش از انقلاب آتن دموکراتیک (قانون جمهوریت و آزادی یونان) بوده است بایستی از شهبانو ماندانا با لقب “نخستین بانوی باورمند به فرمانروایی مردم سالارانه” در تاریخ جهان نام برد. ماندانا شهبانویی نیکوکار و اندیشمند بود و ساخت اولین هنرستان های در پارس را به ایشان نسبت می دهند.

آتنا Athénē (یا آتنه)

آتنا اسم دخترانه با آ، در اسطوره‌های یونان الههٔ نگهبان شهر آتن (پایتخت یونان) بود و نام آتن را به افتخار او این چنین نامیدند. او الههٔ عقل و خرد، استراتژی جنگ، زیبایی، ادبیات، کشاورزی، شهر نشینی و صنایع دستی در یونان باستان محسوب می شد. آتنا دختر زئوس و متیس بود. در افسانه های یونان باستان آمده است که هنگامی که متیس آتنا را باردار بود پیشگویی به گوش زئوس رسید که فرزند متیس اگر دختر باشد از نظر عقل و خرد و قدرت همتای زئوس و اگر فرزند پسر باشد آن چنان قدرتی دارد که جای پدر را خواهد گرفت.

زئوس از ترس به حقیقت پیوستن این پیشگویی با حیله متیس را تبدیل به حشره کرد و او را خورد!!! اندکی پس از خوردن متیس زئوس به سردرد وحشتناکی دچار شد. سرانجام پس از نه روز زئوس از هفائستوس خواست تا به نحوی سردردش را متوقف کند. هفائستوس با تبر به سر زئوس زد و از سر شکافته زئوس آتنا با زره کامل رزمی و نیزه بیرون آمد و چنان فریادی از پیروزی کشید که صدایش در آسمان و زمین شنیده شد و همه ایزدان و ایزدبانوان از تولد آتنا شگفت زده و هراسان شدند.

با وجود این که آتنا از نظر عقل و خرد با زئوس برابر بود اما هرگز بر او برتری نیافت و به همین دلیل فرزند مورد علاقه زئوس شد به طوری که تنها او اجازه بازی با آذرخش (به معنی رعد و برق است اما در اینجا منظور اسلحه زئوس است) پدر را داشت و همین موجب حسادت دیگر فرزندان زئوس شد.

تندیس آتنا در موزه لوور

آتنا و برادرش آرس هر دو به عنوان ایزدان جنگ به شمار می‌روند اما نقطه مقابل یکدیگر اند. یونانیان و بخصوص هومر آتنا را برتر می‌دانستند زیرا آتنا آینه ذکاوت و تدبیر است و آرس مظهر خشونت و کینه توزی. در ایلیاد همواره آتنا با آرس مقابله می‌کند و حتی یکبار برای کمک به دیومدس علیه آرس وارد جنگ می‌شود و نیزه دیومدس را بر شکم او فرود می‌آورد که در پی آن آرس با درد شدید از میدان جنگ به آسمان پرواز می‌کند.

زئوس به همان اندازه که از آرس متنفر بود آتنا را دوست می‌داشت. آتنا عقل و خردی نجیب داشت و هرگز تمایل نداشت که خود را از زئوس بالاتر بداند. آتنا زن جوان و زیبایی بود که همواره زره پوشیده بود و نیزه در دست داشت و اغلب همراه یک جغد کوچک که سمبل و حیوان مورد علاقه او بود دیده می شد. منطق، هوش، مدافعی قدرتمند و برنامه ریز درجه اول در جنگ‌ها، صلح جویی قدرتمند و همتای زئوس از نظر عقل و هوش از توانایی های او بود. یکی از القاب او چشم خاکستری (Grey-eyed) بود. آتنا به یونانیان درخت زیتون را بخشیده است. برگ‌های زیرین درختان زیتون خاکستری رنگ و نماد یونان و یونانی در دنیاست.

او برای تربیت و رام کردن اسب افسار را اختراع کرد. از دیگر سازه‌های او می‌توان به دوک نخ‌ریسی، چنگ، دیگ، شن‌کش، گاوآهن، کشتی و ارابه اشاره کرد. رومیان نیز این ایزدبانو را می‌پرستیدند و او را مینروا می‌خواندند. علاوه بر این وی یکی از الهه‌های باکره نیز در به حساب می آمد.

آتنا در هر دو منظومهٔ مشهور هومر، چکامه‌سرای (قصیده سرا) مشهور یونانی، یعنی ایلیاد و ادیسه نقش کلیدی را دارد و از جنگ تروا از طرفداران یونان بود. همچنین “آتنا” از واژه های قرانی به معنی عطا کن به ما است که در سوره بقره، آل عمران و کهف آمده است. “رَبَّنَا آتِنَا فِی‏الدُّنْیَا حَسَنَهً وَ فِی‏الآخِرَهِ حَسَنَهً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ” در سوره بقره قرآن. که البته در این کاربرد به عنوان اسم نمی توان آن را حساب کرد.

آرتمیس Artemis

آرتمیس چهره ای شگفت انگیز در تاریخ ایران باستان است. او نخستین بانویی است که در سمت فرماندهی نیرومند ترین نیروی دریایی جهان، عضو شورای عالی دفاعی و وزارت جنگ و وزارت دفاع هخامنشیان و همچنین فرماندهی سپاه غربی ایران مستقر در کاریه (کاریا) انجام وظیفه میکرد. در سال ۴۸۴ پیش از میلاد هنگامی که فرمان بسیج دریایی برای شرکت در جنگ با یونان از سوی خشایارشاه صادر شد، آرتمیس یکی از فرمانروایان سرزمین کاریه (یکی از بخشهای سوریه کنونی) با ۵ فروند کشتی جنگی که خود فرماندهی آنها را در دست داشت به نیروی دریایی ایران (گارد جاویدان) پیوست.

تندیس آرتمیس (دایانا) در موزه لوور

آرتمیس در سال ۴۸۰ پیش از میلاد در جنگ سالامین که بین نیروی دریایی ایران و یونان درگرفت شرکت داشت و دلاوری های بسیاری از خود نشان داد و با ستایش دوست و دشمن روبرو شد. او در یکی از دشوارترین شرایط در جنگ سالامین با دلیری و بی باکی کم‌مانند بخشی از نیروی دریایی ایران را از خطر نابودی نجات داد و با اینکه ایران در این جنگ شکست خورد، به دلیل حفظ ناوگان ایران به افتخار دریافت فرمان دریاسالاری از سوی خشایارشاه رسید.

آرتمیس اسم ایرانی یا یونانی است؟

نام بانو آرتمیس از واژه‌ اوستایی آرته (به معنی خوب و پاک) گرفته شده است. به همین دلیل اسم آرتمیس را می توان اسم اوستایی دانست. گرچه برخی مورخان آرتمیس را از سویی یونانی میدانند. ایران در دوران هخامنشی گستره ای فراوان یافته بود و یکی از ساتراپ های (استان) مهم آن در مرز با یونان، کاریه بود. این ساتراپ شاهانش خود را ایرانی می دانستند و هرگز زیر بار یونان نرفتند ولی ساکنان شهر عمدتا تاجران و کشاورزان یونانی مهاجر بودند. پدر آرتمیس فرماندار شهر هالیکارناس، مرکز کاریا بود و مادرش در جزیرهٔ کرت (یکی از جزایر یونان) به دنیا آمده بود. به این دلیل ارتمیس را یونانی می پندارند.

هم چنین آرتمیس در اساطیر یونان ایزدبانوی شکار، حیات وحش، بکارت، ماه و حاصلخیزی و دختر لتو و زئوس و خواهر دوقلوی آپولون بود.

آرتمیس یکی از الهه های باکره و مظهر پاکدامنی المپ به شمار می رفت. او قابل قیاس با دیانا در اساطیر روم باستان است. آرتمیس با هلال ماهی در بالای پیشانیش به تصویر کشیده می شده. بعضی اوقات او را با الهه ماه سلنه (سلنا) اشتباه می گرفتند.

طبق افسانه‌ها آرتمیس یک روز زودتر از برادرش آپولون به دنیا آمده است. بلافاصله بعد از تولدش به مادرش برای به دنیا آوردن دوقلویش آپولون کمک کرد. این داستان شروعی برای نقش او به عنوان نگهبان کودکان و حامی زنان هنگام زایمان شد. آرتمیس همانند برادر دوقلوی خود آپولون که محافظ پسر بچه‌ها به شمار می‌رفت، مسئولیت محافظت از دختران کوچک تا سنین ازدواج آن‌ها را به عهده داشت و همچنین دارای موهبت شفابخشی بود. او مظهر پاکدامنی بود و در سال‌های اولیه زندگی خود از پدرش زئوس بزرگ درخواست کرد تا بکارت ابدی را به او اعطا کند.

آرتمیس بسیار از عفت و طهارت خود محافظت می‌کرد و مجازات‌های سنگینی برای هر مردی که اقدام به هر نوع بی‌احترامی نسبت به او می‌کرد در نظر می‌گرفت. سرگرمی و کار اصلی آرتمیس پرسه زدن به همراه حوریهای خود در جنگل‌های کوهستانی و زمین‌های کشت نشده برای شکار شیر، پلنگ و گوزن بود. حس استقلال طلبی و روحیه طبیعی او قابل توجه بود. بطور کلی در ذکر وقایع پیرامون آرتمیس توسط هرودوت حس مباهات و ستایش از یک زن شجاع و باقدرت که همشهری او بوده و تمایل جهت دور کردن احساس خشم و کینه‌توزی یونانیان علیه آرتمیس، تواما دیده می‌شود. این احتمال می‌رود که هرودوت با تمحیداتی سعی در برآوردن هر دو خواستهٔ خود کرده باشد.

معبد آرتمیس

یکی از عجایب هفتگانه جهان است. معبد آرتمیس در شهر افسس (ازمیر ترکیه) قرار داشته است. در شهر افسوس او عمدتاً به عنوان ایزدبانوی باروری پرستش می‌شد. شکل تندیس آرتمیس در افسوس تا حد زیادی با سرزمین‌های دیگر واقع در یونان متفاوت است به گونه‌ای که او همیشه به عنوان زنی شکارچی، همراه با تیر و کمان خود به تصویر کشیده می‌شد ،اما در افسوس او را به سبک شرقی نشان داده‌اند. این معبد به عنوان زیباترین بنای روی زمین شناخته می شده است و به همین دلیل در میان عجایب هفتگانه جا دارد. البته از این بنا تنها چند ستون و مخروبه به جا مانده است.

هلن Helen

Helen
Helen

هلن اسم یونانی است. اسم دخترانه با ه. هلن Helen را نمی توان الهه دانست. اما او دختر ژوپیتر، خدای خدایان یونان یکی از وسوسه انگیزترین زنان اساطیر یونان است که زندگی رؤیایی اش پیوسته الهام بخش شعرا، نویسندگان و صورت گران بوده و شاهکارهای بسیاری به نام او بوجود آمده است. وی زیباترین زن زمان خود بود و مردان نامدار حماسی یونان از جمله پاریس دلداده وی بودند. هلن تروایی که با نام هلن اسپارتی نیز شناخته می‌شود بنابر حماسه ایلیاد اثر شاعر یونانی هومر، همسر منلائوس پادشاه اسپارت (یکی از شهرهای یونان) بود.

در واقع هلن اغازگر یکی از بزرگترین جنگ‌های اساطیر یونان باستان یعنی جنگ تروآ بود. جنگ تروا از این رو رخ داد که پاریس فرزند پریام (شاه تروآ) که مهمان منلائوس بود، به توطئه افرودیت خدای یونانی، هلن همسر منلائوس را ربود و با خود به تروآ برد و با اون ازدواج کرد. یونانی ها بخاطر دزدیدن هلن، ده سال در برابر تروا جنگیدند و سپس با ترفند اسب تروا توانستند بر تروا پیروز شوند. هلن پس از مرگ پاریس با بردار پاریس، دیفوب ازدواج کرد ولی بعد از پیروزی یونانی ها، به یونان باز گردانیده شد و با منلائوس تا اخر عمر در جزیره کرت زندگی کرد.

هلن در یونان به عنوان الهه و نماد زیبایی باقی مانده است.

دیانا (دایانا) Diana & Daiana

دیانا (دایانا) اسم دختر با د، در نزد رومیان قدیم الهۀ ماه و جنگل‌ها و حامی زنان در هنگام زاییدن است. او را به‌صورت زنی که لباس صیادان در تن و کمان و جعبۀ تیری در دست داشت مجسم می‌ساختند. دیانا در معبدش در رم بعنوان الهه ٔ باکره مورد احترام بود. وی بدستور پدر نمی بایست ازدواج کند. ژوپیتر (پدر دیانا) تیرهایی بدو داد و موکبی از پریان را همراه او کرد و او را ملکه جنگلها و یا الهه جنگل ساخت. مشغولیت عمده او شکار بود تا اینکه عاشق اندیمیون چوپان گردید. همانطور که در توضیح اسم دیانا گفتیم، دیانا در اوستای مقدس زرتشت به معنای پاک و منزه، نیکویی بخش و یا نیکویی دهنده است. واژه دین و دیانت از دائنای اوستایی و دیانای لاتین، از زبان سانسکریت سرچشمه گرفته وبه مفهوم وجدان بیدار و نهایت اخلاق انسانی است.

در ایران قدیم دیانا را معادل آناهیتا (که در بالا اشاره شد) می دانستند و در افسانه های یونانی، با آرتمیس برابر می کردند. گرچه آرتمیس را ایرانیان ایرانی می دانند. دیانا همچنین در فرهنگ لاتین به معنای بهترین آفریده خدا، الهه نیکی و بخشش و بخشنده است.

دیانا که غالباً با این اسم در ادبیات جهان نامه برده می شود، از قدیم تا امروز مورد توجه و علاقه خاص هنرمندان بوده و آنقدر آثار شعر و نثر و تابلو و مجسمه های بدیع و شاهکارهای عالی هنر و ادب درباره او بوجود آمده که در مورد هیچ یک از خدایان بغیر از زهره (ونوس) نظیر ندارد. دیانا در زبان فرانسوی Diane نوشته می شود. دیان هم اسم پسرانه ایرانی است.

آناهل

آناهل الهه باد صباست. الهه پاکی و بوی خوش، الهه نسیم صبحگاهی است.

گل آناهل

گل کمیاب پارسی که از آن به عنوان نماد خوشبویی یاد می شود. هر گلبرگ گل آناهل به دوازده شاخه تقسیم می شود و زیبایی آن بسیار خیره کننده است. باستان شناشان نقش این گل را در نگاره ها و معابد مقدس پارسی در شهر استخر، نیشابور و پارسه تایید کرده اند.

نظر شما درباره این اسم های تاریخی چیست؟ آیا با این نام ها و تاریخچه شان آشنایی داشتید؟

نام‌فارسی: مرجع تخصصی نام ها | از سال ۱۳۸۸

مشاوره نام خانوادگی

انتخاب نام فامیلی

مشاوره برای انتخاب نام خانوادگی جدید

از نام خانوادگی فعلی خود راضی نیستید؟

به دنبال نام خانوادگی زیبا و شایسته هستید؟

نام فامیلی که در خور و سزاوار جایگاه و شخصیت شما باشد؟

در این سالها که در خدمت پارسی زبانان گرامی سراسر دنیا بودیم بارها خیلی از دوستان به دنبال تغییر نام خانوادگی خود بوده اند. ایشان درصدد انتخاب نام فامیلی جدید زیبا بودند. برای این امر به مشاور اسم ما پیام دادند. خدا رو شکر با راهنمایی ایشان توانستند نام خانوادگی مناسب و شایسته برگزینند.

متاسفانه درگذشته خیلی ها به دلیل کم سوادی، کم کاری کارمند اداره ثبت در سال های دور، اشتباهات تایپی و مواردی از این قبیل، برخی نام ها و نام های خانوادگی نامناسب ثبت می شدند. امروزه با بررسی ما ثبت احوال روند خیلی بهتری دارد و حداقل در زمینه انتخاب اسم دقت لازم را می نماید. تا در انتخاب نام به خصوص نام فرزند اشتباهی صورت نگیرد. یا نامی که معنا و مفهوم منفی و زشت داشته باشد ثبت نمی شود.

last name list
لیست نام خانوادگی

Family name counseling

مشاور اسم نام فارسی با بیش از دوازده سال سابقه  فعالیت، با در نظر گرفتن موارد زیر نام خانوادگی های مناسب و در خور شان ایشان پیشنهاد می کند: مواردی از قبیل:

زیبایی نام خانوادگی

بدون شک نام خانوادگی زیبا، نامی است که دربردارنده مفهوم مثبت، معنای زیبا باشد. خیلی از دوستان که به دنبال نام خانوادگی جدید برای خود هستند. به ما پیام می دهند و می فرمایند نام خانوادگی شیک و به اصطلاح باکلاس می خواهند. که البته کاملا متوجه منظور آن ها هستیم. نام خانوادگی می خواهند که مفهوم زیبا داشته و امروزی باشد.

تناسب با نام کوچک

خیلی از افراد به دنبال نام خانوادگی ای هستند که متناسب با اسم کوچکشان باشد. این هماهنگی و تناسب سبب می شود اسم بهتر در زبان بچرخد و بهتر در ذهن بماند. (مطلبی که در انتخاب اسم فرزند نیز می توان به آن توجه کرد.)

این مورد درباره افرادی که به دنبال شهرت، نام خانوادگی متناسب با نام کوچک خود هستند بیشتر کاربرد دارد. تا نام خانوادگی از نظر حروف، وزن و آوا با نام هماهنگ باشد.

تشابه با نام خانوادگی قبلی از نظر حروف

خیلی از واژگان منفی با تغییر یک یا دو حرف تبدیل به واژگان مثبت می شوند. به همین ترتیب می توان بسیاری از اسم های فامیل با معنای نامناسب را با تغییر یک حرف به مفهومی مثبت تبدیل کرد. این مورد درباره افرادی که سال ها شناخته شده با یک نام خانوادگی هستند بیشتر پیشنهاد می شود (البته در صورت تمایل خود فرد). به احتمال زیاد ثبت احوال هم در این مورد راحت تر با نام انتخاب موافقت نماید.

مشاوره و نام خانوادگی پیشنهادی

برای دریافت نام خانوادگی زیبا و مشاوره برای نام خانوادگی در اینستاگرام نام فارسی به ما پیام دهید. یا در تلگرام با مشاوره ما دکتر نیکزاد NeekZaad@ تماس بگیرید. هم چنین می توانید در اپ “بله” به آیدی: farsiname@، یا در قسمت تماس با ما در وبسایت به ما پیام دهید.

طبیعتا پیام های شما در اینستاگرام و تلگرام سریع تر پاسخ داده می شود. حتما در متن پیام خود بنویسید “درخواست مشاوره برای نام خانوادگی دارید“.

هزینه مشاوره برای نام خانوادگی در حال حاضر 2.800.000 تومان است و حدود ۲۰ نام خانوادگی متناسب با معیارهای مدنظر شما پیشنهاد می شود.

Family name counseling
مشاوره نام خانوادگی

شاد باشید و خوشنام ❤️ نام فارسی دات کام.

نام نیکو

برای فرزند خود نام نیک انتخاب کنید

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک و نام نیک

از گذشته در ایران باستان شعار زیبای پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک بوده و هست. به اعتقاد و دین زردشتیان. شعاری که دقیقا نمی دانیم تا چه اندازه به آن عمل کردیم و می کنیم. شعاری که از تفکر خوب آغاز می شود. گفتار خوب و نیکو و سپس رفتار نیک را می سازد. زمانی که تفکر شما سالم و نیک باشد بدون شک گفتار و کردار نیز نیک خواهد شد.

این روزها نیز خیلی از ایرانیان در پی بازگشت به اعتقادات گذشته و یافتن نکات مثبت در نیاکان خود هستند. خیلی ها نیز به دنبال نام های باستانی ایرانی، اسم های اوستایی هستند. دوستانی نام فارسی نیز گهگاه در نظرات خود اشاره کردند که:

برای فرزند خود نام نیکو انتخاب کنید.

Nick name
نام نیکو

حال نام نیک چه نامی است؟ Good name

نام نیک یا نام نیکو Name Niko یعنی نام خوب و زیبا. اسمی با معنی زیبا و یادآور نیکی در ذهن. اسمی که معنی خوبی دارد. دارای مفهوم مثبت است و نه منفی. یادآور شخصیت محبوب در ذهن است. (اسم شخصیت های تاریخی این ویژگی را دارد.) نام نیکو علاوه بر دادن دید مثبت به دیگران نسبت به فرد، روی شخصیت خود فرد از کودکی تاثیر می گذارد.

در واقع زیباترین نام های ایرانی دختر و پسر خصوصیات نام نیکو را دارند. کودک زمانی که معنی اسم خود را بداند، ناخودآگاه با آن معنی یا شخصیت بزرگ تاریخی حس نزدیکی می کند. سعی می کند گفتار و کردارش هم متناسب با آن شخصیت یا معنی، نیک باشد. راهنمای انتخاب اسم را بخوانید.

احادیث درباره انتخاب اسم

بزرگان دین اسلام نیز در مورد انتخاب اسم و در واقع انتخاب نام نیکو سخت گفته اند. یکی از حقوق فرزند بر پدر و در واقع نخستین احسان و نیکی پدر نسبت به کودک، انتخاب نام نیکو و مناسب برای اوست.

مذهبیون نیز باید بدانند که امام رضا چنین گفته است: “نخستین امری که پدر به وسیله آن به فرزندش احسان و نیکی می نماید، آن است که نام نیکو و زیبایی برای او انتخاب کند. پس البته باید هر یک از شما نام فرزندش را نیکو قرار دهد.” (البته خود “نیکو” یک اسم دختر به معنی خوب است!)

گویند پیامبر اسلام نیز این چنین فرموده است: “اولین عطا و بخشش هر یک از شما به فرزند خود، نام خوبی است که برای او انتخاب می کنید.”

امام علی نیز گفته است: “فرزندان خود را قبل از اینکه به دنیا بیایند نامگذاری کنید، و اگر نمی دانید که مولود، پسر است یا دختر، او را به اسمی نامگذاری کنید که هم برای پسر مناسب است و هم برای دختر اگر بچه به صورت سقط از مادر جدا شود، روز قیامت به پدر خود می گوید: ((چرا برای من نامی را انتخاب نکردی))، و پیامبر خدا برای فرزندش نام محسن را قبل از تولد، انتخاب کرد.”

امام صادق نقل کرده است که رسول خدا می فرمود: “[فرزندانتان را] نیکو نامگذاری کنید. به راستی که شما در روز قیامت با آن نام، خوانده می شوید.”

name nikoo
نام نیکو برای فرزند

تمام این ها را گفتیم، اما چه بسیارند که اسم زیبا و نیکویی دارند و متاسفانه از آنان به بدی یاد می شود. چون گفتار و کردار نیک نداشته اند. پس در واقع نیک نام یا نکونام نبوده اند. سعی کنیم از خودمان در این دنیا نام نیک بماند و نیکو نام باشیم. به قول دکتر نیکزاد، مشاور اسم نام‌فارسی: “شاد باشید و خوشنام”.

نام نيكو
نام نیکو

نظر شما

نظر شما درباره انتخاب نام برای فرزند چیست؟ چه معیارهایی برای شما مهم تر است؟ در قسمت نظرات بنویسید.

معنی اسم آرمتی

آرمتی

معنی، ریشه و فراوانی اسم آرمتی در ثبت احوال

در مطالب قبلی نام‌فارسی، معنی اسم آرمیتی را قرار دادیم. اسم آرمتی در واقع صورت دیگر نام آرمیتی است. هر دو از نام های اصیل ایرانی برای دختر هستند. مشابه اسم های آرتمیس، آرتیمیس، آمیتیس و آرمیتا. این اسم خاص و خوش معنی نیز در این سال ها کمتر برای انتخاب اسم دختر استفاده شده است. به همین دلیل از دید خیلی از پدر مادر ها یک اسم جدید دختر محسوب می شود. گرچه تاریخچه ای کهن نزد ایرانیان باستان دارد. اما چون در چند دهه اخیر خیلی کم مورد استفاده قرار گرفته یک اسم خاص برای دختر است.آرمتي اسم دختر زیبا و خاص.

در ادامه بررسی کامل اسم آرمتی، این نام اصیل ایرانی زیبا را خواهید خواند.

Armeti name meaning
Armeti name meaning

بیشتر بخوانید

معنی اسم رونیکا

رونیکا

معنی، ریشه، فراوانی و تعداد اسم رونیکا در ثبت احوال ایران

در قسمت اسم دختر با ر درباره نام های دخترانه فارسی با “ر” توضیح دادیم. اسم رونیکا نام دخترانه زیبا و خاص با حرف ر است. یک اسم دختر جدید (به اصطلاح عام) که فراوانی نسبتا کمی دارد. رونیکا در فارسی از ترکیب “رو” و “نیکا” ساخته شده است. خود نیکا هم به تنهایی اسم دختر محبوب برای دختران است. که البته در حال حاضر فراوانی اسم نیکا نسبتا زیاد هم شده است. علاوه بر این رونيكا از نام های یونانی نیز هست که در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.

بیشتر بخوانید

اسم بچه

اسم فرزند Child’s Name

همگی ما از اهمیت انتخاب اسم بچه می دانیم. اسم به فرزند شخصیت می دهد. می تواند باعث غرور و افتخار او باشد. یا که نه سبب گوشه گیری او شود. در این ۱۰ سال تلاش تیم نام‌فارسی معرفی دقیق همه نام ها بوده است. تا والدین با آگاهی بیشتر و دقیق تر اسم فرزند خود را انتخاب نمایند. بارها شنیده ایم که خیلی از افراد اسم فرزند خود را انتخاب و شناسنامه گرفته اند. و سال ها بعد متوجه شده اند که مثلا نام فرزندشان عربی است یا مثلا اسم ترکی انتخاب کرده اند. در حالیکه فکر می کردند اسم انتخابی شان فارسی است. یا نامی را انتخاب کرده اند که در کشور خارجی معنی مناسبی ندارد. نکته ای که مشاور اسم نام فارسی در پیشنهاد نام ها به فارسی زبانان خارج از کشور در نظر می گیرد.

Childs' name
اسم زیبا برای بچه

در این سالها بخصوص در چند روز اخیر، دوستان زیادی در قسمت نظرات وبسایت نام‌فارسی و اینستاگرام اسامی ایرانی را مورد تمسخر قرار دادند و اسم ها را به شکل دیگری خواندند. بدون توجه به اینکه افرادی هستند که اون نام‌ها را دارند و این کار درست نیست…

جالب و عجیب است که بدون استثنا این افراد همگی اسم های عربی داشتند. نام هایی مثل زهرا، فاطمه، معصومه و … که این نام‌ها از نظر ما قابل احترامند. اما اینکه چرا این افراد تمایل بیشتری به تمسخر نام‌ها دارند قابل تامل است.

تمسخر اسم کودک

به طور کلی تمسخر نام و ارتباط دادنش به یک واژه دیگر نشانه بارز بی‌فرهنگی، بی‌سوادی و عقب ماندگی فرد هست. واضح است که «هر واژه‌ای» با تغییر در یک حرف و چه بسا در یک فتحه یا کسره تبدیل به یک واژه دیگر می شود و این جور تغییر در کلمات هنر نیست… هنر ساختن زیبایی است و نه تخریب.

تمسخر نام یعنی ذهن فرد چقدر سطحی و درمانده است که چیز دیگری نمی‌تواند تولید کند و شروع می‌کند به تمسخر احمقانه دیگران آن هم اسمشان.

اسم فرزندان در مدرسه

بحث دیگر این هست که متاسفانه از افراد می‌شنویم که می‌گویند فلان اسم را نمی شود انتخاب کرد. چون در مدرسه بچه ها به شکل دیگری صدایش میزنند… که خیلی عجیبه… مگر مدرسه جای فرزندان خود شما نیست؟ چرا به فرزند خود نمی‌آموزیم که تمسخر نام دیگران نشان دهنده حماقت و بیسوادی خودشان می‌شود؟ چرا به فرزند خود یاد نمی دهیم که هر نام معنی زیبایی دارد و تخریب آن نشانه ضعف و حماقت است؟

این نمونه کوچک و ساده فرهنگ اشتباه ما هست. در قرن ۲۱ هستیم، آقا یا خانم ۳۰ یا ۴۰ ساله، در قسمت نظرات یک اسم، اون اسم رو مورد تمسخر قرار میدهد و بعد خودش نگران است که فرزندش در مدرسه مورد تمسخر «بچه‌ها» قرار نگیرد…

راه حل مقابله با تمسخر نام فرزند

راه حلش کمی فکر و کمتر از یک دقیقه صحبت با فرزندتان است، که تمسخر اسم همشاگردی نمایانگر حماقت و بی سوادی است و نه چیز دیگر. حیف است که خیلی نام های ایرانی زیبا به دلیل ترس از تمسخر تعدادی افراد کم سواد نادیده گرفته شوند و از فرهنگ واژگان و اسامی حذف شوند. چرا که اسم ها قسمتی از واژگان ما، واژگان بخشی از زبان فارسی و زبان بخشی از فرهنگ ما هست.

baby name
اسم بچه

شاد باشید و خوشنام 🌹

اسم ترکی دختر

اسم دختر ترکی

اسم های ترکی از زیباترین نام ها هستند. نام های ترکی بسیاری وجود دارند که نه تنها در میان ترک زبانان، بلکه بین فارسی زبانان ایران نیز محبوبیت زیادی دارند. اسم هایی چون الناز، آیلین، شایلین و … از این دسته نام ها هستند که مورد علاقه همه ایرانیان می باشند. این اسمهای ترکی در بین اسم های سال ۹۸، اسم های سال ۹۹، اسم های سال ۱۴۰۰، اسم های سال ۱۴۰۱، اسم های دختر سال ۱۴۰۲ و اسامی دخترانه سال ۱۴۰۳ نیز بسیار برای فرزندان ایران زمین انتخاب شده اند.

Turkish girls name
اسم دختر ترکی

منتخب اسم ترکی دختر Turkish girls’ name

در ادامه ۳۷ اسم از زیباترین اسم های تورکی دخترانه را قرار داده ایم. اسامی تركي دخترونه زیبا و جدید که برای اطلاعات بیشتر درباره هر نام، می توانید روی آن کلیک کنید و توضیح و بررسی کامل و نظرات درباره آن اسم را بخوانید.

لیست اسم ترکی دختر سال  ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴

  1. آتاناز: دختر نازنین بابا.
  2. آنا. آنا اسم بین المللی نیز هست.
  3. آلما: سیب. کنایه از زیبایی.
  4. شایلین
  5. آیسان. خیلی از نام های ترکی دخترانه با واژه “آی” شروع می شوند. “آی” به معنی ماه است. مثل خیلی از اسم های دختر فارسی که با “مه” (ماه) آغاز می شود. تمامی این نام ها معنی دختر زیبا را مجازا دارند. مثلا آیناز به معنی ماه ناز است. که یعنی دختر زیباروی. در ادامه چند اسم ترکی دیگر که با “آی” شروع می شود را می بینید. سپس سایر اسامی زیبای تركي دخترانه.
  6. آیلار یعنی زیبارویان. به معنی دختر زیبا.
  7. آیسو یعنی زیبارو.
  8. آی سودا (آیسودا)
  9. آیگل: معادل ماهگل و مهگل فارسی هست.
  10. آیتن: دختری که تنی چون ماه دارد. مجازا یعنی زیبا.
  11. آیسل. (لیست کامل اسم با آ).
  12. آیلین: یعنی مثل ماه. بررسی کاملتر: اسم آیلین را در لینک بالا ببینید.
  13. آیلا
  14. آیگین
  15. آیناز. اسم ترکی با آ را نیز ببینید.
  16. ارمغان: هدیه.
  17. ساغر
  18. پارلا
  19. ترلان
  20. دنیز: یعنی دریا. بررسی کاملتر: اسم دنیز.
  21. سولماز یعنی همیشه شاداب.
  22. سویل: لایق. محبت.
  23. سوگل
  24. گوزل به معنی زیبا.
  25. مارال به معنی آهو.
  26. نازلی
  27. مهرآنا. ترکیب واژه “مهر” و “آنا”. اسم ترکی از م را نیز ببینید.
  28. شانلی
  29. الناز
  30. سودا
  31. سلین
  32. سلنا
  33. آنیل
  34. المیرا
  35. نازیلا
  36. سوین
  37. نازلار

حتما در ادامه لیست کامل اسامی ترکی دخترانه را ببینید. در این لیست کل نامهای دختر ترکی به ترتیب حروف الفبا لیست شده اند:

Names

اسم دختر ترکی

اسم ترکی آذری

در مطلبی که سال ها پیش روی وب سایت نام‌فارسی قرار دادیم، متاسفانه برخی افراد شروع به دعوا و ناسزا گویی کردند. آن مقاله تحت عنوان اسم ترکی بود. در آن مطلب برخی افراد عقیده داشتند که ترکی از آذری جداست. که البته به گمان ما سعی در تفرقه اندازی بین ایرانیان داشتند. درست است که کشور ترکیه از کشور آذربایجان جداست. اما به عقیده ما ترک ایرانی یا آذری ایرانی تفاوتی ندارد.

این بحث ها جز ایجاد اختلاف چیزی به ما زیاد نمی کند. سبب پیشرفت ما نمی شود که سبب پسرفت ما می شود. از برخی دوستان ترک زبان هم پرسیدیم. حتی خیلی ها خودشان را ترک و آذری می دانند. چرا که زبان ترکی در ایران (استان آذربایجان غربی و شرقی)، زبانی بین زبان ترکیه ای و زبان مردم آذربایجان است. به قولی زبانی بین زبان ترکی استانبولی و ترکی باکو. پس اسم ترکی ایرانی علاوه بر اینکه بعضا ترکیبی از ترکی و فارسی است. بین ترکی ترکیه و ترکی آذربایجان است. به بیان دیگر اسم ترکی در تبریز یا ارومیه چنین ویژگی ای دارد.

در هر صورت از دوستان اگر دیدگاهی در این زمینه دارد در قسمت نظرات می تواند بیان نماید. تفاوت دو زبان ترکیه ای و آذربایجانی را اینجا نیز می توانید ببینید.

اسم ترکی دختر
اسم ترکی دختر

اسامی ترکی دخترانه

در طی این ده سال، وبسایت و اینستاگرام نام فارسی علاوه بر معرفی اسم های فارسی، اسامی ترکی را نیز معرفی کرد. گرچه بعضا با تندخویی برخی افراد مواجه شدیم. اما از یاد نبریم که ایران یعنی از شمال تا جنوب. ایران یعنی کرد، ترک، لر، فارس، لک، بلوچ، عرب ایرانی، مازنی، گیلکی، ارمنی، عبری. ایرانی یعنی همه این اقوام در کنار هم. یعنی احترام و علاقه هر قوم به قوم دیگری. یعنی یگانگی و دست به دست دادن این اقوام که اشتراکات بسیار دارند.