اسم بی نقطه پسر

اسم های بی نقطه پسرانه

لیست کامل اسامی بدون نقطه پسرانه

حدود ۷۰ اسم پسر بی نقطه به همراه معنی هر نام

۱ ارس: نام رودخانه‌ای بزرگ که از کوه های هزار ترکیه سرچشمه می‌گیرد و مرز میان ایران و قفقاز را طی کرده و به درای خزر می‌ریزد.
۲ اهورا: بررسی کامل: اسم اهورا.
۳ آراد: نام فرشته موکل بر دین و تدبیر. بررسی کامل: اسم آراد.
۴ والا: بلند، رفیع، مرتفع، بلندپایه، گرامی، شایسته. بررسی کامل: اسم والا.
۵ آرسام: زورمند، دارای زور خرس پسر آریارمنه. بررسی کامل: اسم آرسام.
۶ آسام: سام، داستان خوشایند، حدیث خوش. در برخی منابع به عنوان اسم لری پسر  آمده است.
۷ آسو: شفق، هنگام طلوع خورشید. در برخی منابع معنی تندی، شتاب و کوشا نیز برای این اسم زیبا آمده است.
۸ آکو: اسم کردی پسرانه به معنی قله کوه، مکان بلند، انسان با عظمت.
۹ حامد: ستایشگر، ستاینده، مداح.
۱۰ حامی: اسم پسر عربی به معنی پشتیبان، حمایت کننده. طرفدار، کمک، مجیر.
۱۱ هومهر: مهربان خوب. بررسی کامل: اسم هومهر.
۱۲ حسام: تیغ، سیف، شمشیر، قداره.
۱۳ دادار: دادگر، عادل.
۱۴ دارا: به معنی دارنده، ثروتمند، غنی. توانگر، ثروتمند، غنی، مالک.
۱۵ هورداد: داده خورشید. ترکیب هور به معنی خورشید و داد. معنی خورشید عدالت هم برایش قابل تعبیر است.
۱۶ داور: نام موبدی است.
۱۷ داوود: محبوب، نام یکی از پیامبران بنی اسرائیل.
۱۸ دسم: فرمانده ده تن سرباز.
۱۹ دلاور: دلیر، قهرمان.
۲۰ راد: جوانمرد، بخشنده، دلاور، دلیر.
۲۱ رادمهر: بررسی کامل: اسم رادمهر.
۲۲ راما: منسوب به رام، رام. آرام، متین. راما در حال حاضر فقط به عنوان اسم دخترانه مورد پذیرش ثبت احوال کشور است.
۲۳ راوی: اسم با ریشه عربی به معنی روایتگر.
۲۴ رسام: رسم کننده، طراح، نقاش.
۲۵ رسول: فرستاده، پیام آور، پیغمبر، پیک، سفیر.
۲۶ رام: یعنی آرام.
۲۷ رهام: نام پسر گودرز که در جنگ دوازده رخ ‘ بارمان ‘ را کشت، پرنده ای که شکار نکند. بررسی کامل: اسم رهام.
۲۸ رهی: غلام، بنده، چاکر.
۲۹ ساعی: تلاشگر، کوشا.
۳۰ هورام: آرام خوب. بررسی کامل: اسم هورام.
۳۱ سالار: سردار، فرمانده، پیر، ریش سفید.
۳۲ مهراد: مهتر و بزرگتر، بخشنده بزرگ. بررسی کاملتر: اسم مهراد.
۳۳ سام: جهان پهلوان پدر زال و جد رستم جهان پهلوان، آتش. بررسی تخصصی: اسم سام.
۳۴ سامر: اسم عربی پسرانه به معنی داستان سر، افسانه گوینده، قصه گو.
۳۵ سامراد: بررسی کامل: اسم سامراد.
۳۶ سردار: پیشوا، رئیس، سردسته، فرمانده.
۳۷ صارم: اسم عربی، شمشیر تیز، قطع کننده، برنده.
۳۸ صالح: اسم پسر عربی به معنی امین، پارسا، پرهیزگار، خلف.
۳۹ صدرا: اسم عربی، منسوب به صدر، ارج دهنده.
۴۰ طاها: اسم عربی، نام سوره ای در قران کریم.
۴۱ عادل: نام عربی پسرانه به معنی دادگر، دادگستر، دادور.
۴۲ علی: بلند قدر، بزرگ، شریف، توانا. معنی و بررسی کامل اسم: علی.
۴۳ عماد: پالار، رکن، ستون، تکیه گاه، متکا.
۴۴ کاوه: نام شخصیت اساطیری شاهنامه و آهنگری ایرانی.
۴۵ کسری: خسرو پرویز، معرب از فارسی خسرو، نام انوشیروان پادشاه ساسانی، فرزند قباد.
۴۶ کمال: بلوغ، پختگی، رسایی، رشد.
۴۷ کهرام: نام قلعه ای در هندوستان.
۴۸ کی راد: ترکیب کی به معنی پادشاه و راد به معنی بخشنده است. کی راد یعنی شاه بخشنده، پادشاه جوانمرد.
۴۹ گرامی: ارجمند، مقدم.
۵۰ محمد: ستوده، بسیار تحسین شده.
۵۱ محمود: ممدوح، ستایش شده، نیک.
۵۲ مهرسام: بررسی کامل: اسم مهرسام.
۵۳ مرصاد: بزنگاه، رصدخانه، زیجگاه، کمین گاه، گذرگاه.
۵۴ مسعود: خوشبخت، سعادتمند، نیک بخت.
۵۵ مهداد: داده ماه. مجازا بزرگزاده و اصیل و بالا مقام.
۵۶ مهدی: هدایت شده، آخرین امام از امامان دوازده گانه شیعه.
۵۷ مهرداد: داده مهر، آفریده شده ی مهر. نام چوپانی که کوروش را پرورش داد.
۵۸ مهراس: بررسی کامل: اسم مهراس.
۵۹ مهرام: آن که ماه رام اوست، خوشبخت.
۶۰ موسی: از آب کشیده شده، نام امام هفتم شیعیان.
۶۱ هادی: راهنما، رهبر. دلیل، راهبر، راهنما، رهبر، مرشد.
۶۲ برخی از نام ها به دلیل اینکه در لیست اسامی مورد پذیرش ثبت احوال نبودند و قابلیت ثبت نداشتند حذف شدند.

انتخاب یا نظر شما؟

در قسمت نظرات اسم پسر بی نقطه دیگری می شناسید بفرمایید.

معنی اپیدمی

معنی اپیدمی پروتکل

در دوران همه گیری ویروس کرونا که منشا آن از کشور چین بود و ورود واکسن در ایران برای عموم مردم، با تاخیر بسیار و بعد از کشورهای همسایه حتی پاکستان انجام شد، اصطلاحات اپیدمی و پروتکل مدام شنیده می شد و سوال به وجود می آمد که این واژگان به چه معناست.

متاسفانه خیلی جاها معانی درستی از این واژگان ارائه ندادند و در اینجا سعی می شود به زبان ساده این دو واژه را معنا کنیم.

اپیدمی Epidemic

اپیدمی به معنی همه گیر هست و معمولا درباره مفهومی منفی (مثل بیماری یا جریانی مخرب) مورد استفاده قرار می گیرد که عموم یک جامعه را فرا می گیرد. میتوان گفت اپيدمي “وقوع گسترده یک بیماری عفونی در یک جامعه در یک زمان خاص” است.

مثلا سرماخوردگی ویروسی یا کنش یا واکنش عمومی نسبت به یک پدیده که به طور گسترده در یک جامعه در یک دوره خاص رخ می‌دهد و البته ممکن است مدت ها یا تا به امروز ادامه پیدا کند. که در این حالت می گوییم یا می شنویم: “این مساله اپیدمی شده است.”

اپیدمی Epidemic یک واژه لاتین است.

معنی پروتکل

پروتکل Protocol

پروتکل نیز واژه ای لاتین است و معانی سیاست، توافق، شیوه نامه، دستورالعمل، آداب، روش ها و … هست.

به نظر می رسد اولین بار به عنوان مجموعه‌ای از قانون‌ها و چارچوب ها برای تبادل داده‌ها و ارسال پیام‌ها بین دستگاه‌ها در شبکه‌ها استفاده می‌شود که اجازه ارسال و دریافت اطلاعات را به دستگاه‌ها می‌دهند و تضمین می‌کنند که ارتباطات در شبکه درست و مؤثر برقرار می‌شود، مطرح شد. بعدتر پروتکل به عنوان اصطلاحی در روابط انسانی و کاری نیز مطرح شد.

پروتکل در سیاست:

توافق رسمی بین دولت‌ها پروتکل (دیپلماسی) یا مثلا آداب دیپلماسی و امور دولتی آداب معاشرت، آیین‌نامه رفتار شخصی.

پروتکل در علم و فناوری:

  • پروتکل (علم)، یک روش رویه‌ای از پیش تعریف‌شده و مکتوب برای انجام آزمایش‌ها
  • پروتکل پزشکی

پروتکل در محاسبات:

  • پروتکل (برنامه‌نویسی شی‌گرا)، وسیله‌ای مشترک برای ارتباط اشیاء غیرمرتبط با یکدیگر (که گاهی اوقات رابط نیز نامیده می‌شود)
  • پروتکل ارتباطی، مجموعه‌ای تعریف‌شده از قوانین و مقررات که نحوه انتقال داده‌ها را در ارتباطات از راه دور و شبکه‌های رایانه‌ای تعیین می‌کند پروتکل رمزنگاری
  • پروتکلی برای رمزگذاری داده‌ها

در زمان کرونا، اصطلاح پروتکل مقابله با سویه کرونا (به معنی دستور العمل وزارت بهداشت جهت پیشگیری) بارها شنیده شد. هم چنین پروتکل ابلاغی  از سوی سازمان بهداشت جهانی نیز شامل اصول بهداشت محیط، رعایت اصول بهداشت و درمان در آمبولانس و غیره (مثلا درباره مقابله با کرونا) هست.

معنی و تعداد اسم راوین در ثبت احوال

معنی اسم راوین

راوین

معنی، ریشه و فراوانی (تعداد) اسم راوین در ثبت احوال ایران

همه چیز درباره اسم راوین

معنی راوین

راوین به چه معناست؟ Ravin Name Meaning

راوین یعنی چه؟ معنای اسم راوين در هیچ منبعی نیامده اما اگر راوین را معادل رابین بدانیم، به معنی مشاور و معتمد است. برخی افراد راوین را معادل راوی می دانند که تصور اشتباهی است! راوی به معنی روایتگر، بازگوینده سخن و شعر هیچ ارتباطی با راوين ندارد، چه از نظر معنا و چه از نظر ساختار واژه.

ریشه اسم راوین

ریشه نام راوین در هیچ منبع موثق نیامده است اما اگر راوین معادل اسم رابین باشد، ریشه آن کردی است و یک اسم پسر کردی محسوب می شود. دوستان کرد نیز می توانند در قسمت نظرات دیدگاه خود را بنویسند.

معنی و ریشه اسم راوین در منابع نسبتا معتبر خارجی

راوین به صورت Ravin نامی پسرانه که ممکن است از کلمه فرانسوی “ravin” به معنای “دره” یا “خندق” گرفته شده باشد، و در ریشه سانسکریت “خورشید” یا “درخشش” معنا شده. این نامدر فرهنگ های محتلف تلفظ‌های متفاوتی دارد، با صدای کوتاه “a” و با صدای بلند “a”.

❤️ در ادامه بررسی کامل اسم راوین را خواهید دید.

بیشتر بخوانید

معنی اسم ریما در دهخدا و ثبت احوال

معنی اسم ریما

ریما

معنی، ریشه و فراوانی (تعداد) اسم ریما در ثبت احوال ایران

همه چیز درباره اسم ریما

معنی ریما

ریما به چه معناست؟ Rima Name Meaning

ریما یعنی چه؟

ریما نامی دخترانه در کشورهای شرق دنیا به خصوص کشورهای عربی، لبنان، سوریه، هند و پاکستان است. معانی متعددی برای نام ريما در منابع نسبتا معتبر آمده است:

  • ريما در عربی، به معنای “آهو سفید” یا “گوزن سفید” است که البته به نوعی نماد ظرافت و زیبایی و معادل اسم های غزال، کژال و اسم های دختر ترکی مارال و جیران است.
  • در هندی (سانسکریت) معنی “گرانبها” یا “ارزشمند” برایش آمده است.
  • برای نام ریما با ریشه عربی علاوه بر معنای “گوزن سفید”، معی”آرام کردن”، “ساکت کردن” نیز آمده است.
  • معنی ريما در ژاپنی حقیقی، واقعی آمده است.

ریشه اسم ریما

نام ریما، نامی نسبتا محبوب در کشورهای خاورمیانه، هند و پاکستان است و در کشورهای غربی کمتر رایج است. ریشه ريما سانسکریت، عربی و ژاپنی است. به صورت Reema نامی بسیار رایج در هندوستان است و نام دختر راج کاپور، ریما Reema Kapoor هست.

❤️ در ادامه بررسی کامل اسم ریما را خواهید دید.

بیشتر بخوانید

محبوب ترین اسم های پسر در ترکیه

اسم های محبوب پسرانه در ترکیه

طبق روال این چند سال اسامی محبوب سال در ایران و هم چنین نام های پر طرفدار در کشورهایی که میزان ایرانی ساکن نسبتا زیادی دارد را بنا به درخواست شما عزیزان، قرار می دهیم. در مطالب قبلی وبسایت نام‌فارسی، اسامی پسرانه محبوب در آلمان، آمریکا، کانادا و کل دنیا را گذاشتیم و در این پست محبوب‌ترین نام‌های پسر در ترکیه در سال ۲۰۲۵ (بر اساس آمار رسمی ثبت احوال و وزارت کشور ترکیه) به همراه معنی و توضیحشان. ترتیب بر اساس بیشترین فراوانی هست.

محبوب‌ترین اسامی ترکیه ای پسر

پرطرفدار ترین اسم های پسرانه در ترکیه: سال ۲۰۲۵ (بر اساس آمار رسمی)

در ادامه، لیست ۲۰ اسم محبوب پسرانه تركيه اي را می بینیم:

  1. Alparslan: آلپ ارسلان. به معنای “شیر قهرمان” یا “قهرمان شیر”؛ ترکیبی از “alp” (قهرمان، شجاع) و “arslan” (شیر). نامی با بار تاریخی قوی که به سلطان سلجوقی مشهور اشاره دارد. آلپ ارسلان از اسامی مورد تایید ثبت احوال ایران نیز هست.
  2. Göktuğ: به معنای “غلبه آسمانی” یا ترکیبی از “gök” (آسمان) و “tuğ” (علامت یا پرچم)؛ اسم مدرن و محبوب بین پسران .
  3. Yusuf: معادل ترکی نام یوسف (حضرت یوسف)؛ از اسامی پسرانه مذهبی.
  4. Metehan: ترکیبی از “Mete” (رهبر تاریخی) و “han” (حاکم)؛ اسم قوی با بار باستانی .
  5. Ömer Asaf: ترکیبی از “Ömer” (نام صحابی حضرت محمد) و “Asaf”؛ محبوب و با معنی اسلامی-تاریخی .
  6. Kerem: معادل کرم در ایران؛ نامی با ریشه ترکی-عربی، به معنای “بزرگواری” یا “جوانمردی”، در میان ۱۰ برتر پسرانه در ترکیه.
  7. Aslan: به معنای “شیر”، در بین ۱۰ نام محبوب ترکیه. اسم اصلان در ایران نیز کاربرد داشته به خصوص در دهه ۴۰ و ۵۰٫
  8. Ömer: نام اسلامی رایج، با ریشه عربی. معادل عمر.
  9. Miraç: برگرفته از واقعه معراج پیامبر.
  10. Eymen: نام مدرن اسلامی. برخی منابع این اسم را شکل دیگر نام Ayman به معنی خوشبخت و به نوعی معادل اسم سعید، دانسته اند.
  11. Aras: یکی از ۲۰ نام محبوب پسرانه. آراس (آراز) در ایران هم اسمی محبوب میان ایرانیان به خصوص ترک زبانان ایران است.
  12. Miran: بررسی کامل اسم میران.
  13. Atlas: نامی مدرن و جغرافیایی. نام اطلس، در ایران به عنوان اسم دخترانه به ثبت می رسد.
  14. Poyraz: به معنای “باد شمال شرقی”.
  15. Muhammed: محمد یعنی ستایش شده، نام پیامبر اسلام؛ محمد در بین ۲۰ اسم محبوب پسرانه در دنیا هم هست.
  16. Ali Asaf: اسم ترکیبی مذهبی. ترکیب نام علی و آصف. آصف (در قدیم) عنوان و لقبی بوده برای وزیران.
  17. Mustafa: مصطفی به معنی برگزیده، صاف کرده شده؛ نام پیامبر اسلام، در فهرست ۲۰ محبوب‌ترین‌ها.
  18. Alperen: نامی ترکی با بار معنایی قهرمانی.
  19. Ayaz: نامی زیبا با ریشه ترکی، در بین ۲۰ اسم محبوب. ایاز به معنای نسیم خنک، هم نام خانوادگی و هم نام کوچک پسرانه است. این اسم پسرانه در امپراتوری‌های غزنوی و سلجوقی رایج بود.
  20. Muhammed Ali: اسم ترکیبی مذهبی؛ ترکیب نام محمد و علی. اسمی محبوب در ایران به خصوص در دهه های ۱۰ و ۲۰٫

در میان ۲۰ نام محبوب پسرانه در کشور ترکیه، اسم های محمد، محمد علی، مصطفی، آراس (آراز)، معراج، میران، ایاز، اصلان، عمر، کرم به صورت کرم الله و آصف از اسامی مورد تایید ثبت احوال ایران هستند.

بد نیست بدانید اسم های محمد به شکل Mehmet، احمد به شکل Ahmet و … در ترکیه از اسامی پسرونه هستند. اسم علیهان هم در ترکیه مجاز هست اما در ایران نه. این نام در ترکیه به معنی علی شاه یا سلطان علی هست.

اسم های محبوب ترکی در ایران

اسم های آیهان، کایان و هاکان نیز از اسامی محبوب ترکیه ای هستند که در لیست بالا جایشان خالی است و همگی در ایران نیز محبوب هستند. قسمت اسم پسر ترکی را نیز ببینید.

اسم های پسر محبوب در ترکیه
اسامی پسر محبوب ترکیه ای

نظر شما چیست؟ محبوب ترین اسم های دختر در ترکیه؟

از دوستان ساکن کشور ترکیه یا کسانی که با این کشور در مراوده هستند، اگر اسم های دخترانه زیبایی را می شناسید در قسمت نظرات این پست بنویسید.

منابع:

محبوب ترین اسم های دختر در ترکیه

اسم های محبوب دخترانه در ترکیه

به دلیل همسایگی ایران با ترکیه، قرابت فرهنگی و شرایط فعلی ایران، بسیاری از ایرانیان در سال های اخیر به این کشور مهاجرت کرده و می کنند. قرابت و اشتراکات فرهنگی شامل بسیاری از واژگان زبانی و حتی اسامی هم هست. به خصوص واژگان مرسوم بین ترک زبانان ایران که نام های زیبای ترکی دختر را نیز در بر می گیرد.

محبوب ترین اسم های ترکیه ای دختر

در ادامه محبوب‌ترین نام‌های دخترانه در ترکیه در سال ۲۰۲۵ (به بیانی پر طرفدارترین اسم ها بر اساس آمار رسمی از اداره ثبت احوال ترکیه / وزارت کشور کشور ترکیه) به همراه معنی هر اسم آورده شده‌اند. باید اشاره کنیم که ترتیب بر اساس بیشترین فراوانی نام هست.

محبوب‌ترین نام‌های دخترانه در ترکیه: سال ۲۰۲۵ (بر اساس آمار رسمی)

  1. Defne: به معنای «درخت نعنادرك» یا «درخت نعنایی»؛ از ریشه یونانی (Daphne) گرفته شده و نماد زیبایی، پیروزی، احترام و طبیعت است .
  2. Asel: به معنای «عسل» از زبان عربی؛ اسم دخترانه‌ای لطیف و شیرین که در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده .
  3. Zeynep: معادل زینب در عربی و فارسی. نامی عربی / ترکی. نام دختر امام شیعیان، علی. نماد پاکی، پیوند خانوادگی و ایمان است؛ بر اساس ثبت احوال ترکیه، این نام دخترانه در سال‌های اخیر در صدر فهرست بوده. از اسامی مذهبی دخترانه.
  4. Asya: به معنای «آسیا» یا «سرزمین آسیا»؛ نامی بین‌المللی و محبوب در ترکیه در سال‌های اخیر. به عقیده ما معادل آسیه در فرهنگ ایرانی است، آسیه به معنی اندوهگین در عربی و ستون در منابع فارسی است.
  5. Gökçe: به معنای «آسمانی» یا «آبی رنگ» (از «gök» آسمان)؛ نامی زیبا که تداعی‌کننده آرامش و فضای باز است.
  6. Zümra: یکی از ۱۰ نام پرتکرار دخترانه ترکیه ای.
  7. Elif: نامی رایج و البته سنتی و محبوب در ترکیه. الیف از اسامی مورد تایید ثبت احوال در حال حاضر هست. نام الیف در کشور هلند هم محبوب است. معانی “قد بلند و باریک” یا “زیبا و برازنده” برای نام اليف آمده است.
  8. Elisa: نامی مدرن، از ۱۰ نام محبوب. بررسی کامل اسم الیسا.
  9. Lina: یکی از محبوب‌ترین‌ها در بین ۱۰ اسم نخست. بررسی کامل اسم لینا.
  10. Duru: نامی زیبا با استفاده رایج در کشور ترکیه.
  11. Alya: در فهرست ۱۰ نام محبوب استان استانبول.
  12. آلیا معنی آسمان دارد، مثل نام سما در عربی که در ایران هم برای نامگذاری فرزند دختر کاربرد دارد.
  13. İnci: یک نام محبوب دیگر در شهرهای مختلف ترکیه. Inci به معنی مروارید هست و در ترکیه به عنوان نام خانوادگی هم کاربرد دارد. معادل اسم های مروارید، صدف و به نوعی ملورین هم هست.
  14. Doğa: معنی «طبیعت»؛
  15. Umay: نامی ملی و در فهرست برخی استان‌ها. در فرهنگ ترکیه اومای نام الهه باروری، الهه کودکان تازه متولد شده و ارواح است.
  16. Ada: به معنای «جزیره»؛ یکی از محبوب‌ترین اسامی دختر در استان‌های بزرگ ترکیه.
  17. Masal: به معنای «داستان»؛ در فهرست سال ۲۰۲۳ جزو محبوب ترین اسم ها بود. معادل مَثَل.
  18. Eylül: معادل «سپتامبر» (ماه نهم سال)؛
  19. Azra: ریشه عربی، به معنای «پاک» یا «بکر»؛ معادل اسم “عذرا” در عربی.
  20. Meryem: نام مذهبی (مریم)؛ از محبوب‌ترین اسم های دختر در دنیا.
  21. Ecrin: در فهرست ۲۰۲۳ جزو محبوب‌ها. در برخی منابع “هدیه خداوند” معنی شده است که از نظر معنا معادل نام مرسانا و وانیا هست.
اسم های دختر محبوب در ترکیه
اسامی دختر محبوب ترکیه ای

نظر شما چیست؟ محبوب ترین اسم های دختر در ترکیه؟

از دوستان ساکن کشور ترکیه یا کسانی که با این کشور در مراوده هستند، اگر اسم های دخترانه زیبایی را می شناسید در قسمت نظرات این پست بنویسید.

منابع:

  • لیست ۱۰ نام برتر بر اساس گزارش‌های رسمی و آماری ترکیه. منبع.
  • گزارش وزیر کشور ترکیه منبع.
  • آماری از پست Nancy’s Baby Names (مبنای داده‌های رسمی)
  • جدول ویکی‌پدیا (Turkish name) برای سال ۲۰۲۴
  • منابع معنی‌نام (Defne) و نام اومای.
دساتیر چیست

دساتیر چیست؟

در معنی بسیاری از نام های ایرانی و در واقع واژگان فارسی به واژه “دساتیر” بر می خوریم. اما کمتر کسی می داند که معنی دساتیر چیست.

دساتیر در معنی نام ها

در معانی خیلی از نام ها به دساتیر اشاره شده، برای مثال:

مانا

مانا: به زبان زند و پازند خدای عزوجل است. نام خدای عزوجل است. به زبان ژند و پاژند نام ایزد تعالی است و صاحب دساتیر «مونا» تصحیح کرده. در فرهنگ دساتیر (ص ۲۶۵) پس از نقل قول برهان گوید: «باید دانست که مونا بالوا و خدا را گویند». بررسی کامل: نام مانا.

مونا

در معنی نام مونا در ثبت احوال ایران نیز نوشته شده است: صاحب دساتير كلمه‌ي «مانا»، كه نام خداي عز و جل است به « مونا» تصحيح كـرده و آورده است كه « بايد دانست كه مونا بالوا و خدا را گويند» و دكتر معين در حاشيه برهان قاطع گفته است: «مانا هزوارش مئونا و مونا مي باشد». بنابراين مونا (= مانا) نام خداي عزوجل است. بررسی کامل: نام مونا.

فرشاد

فرشاد: نام روح و عقل کرهٔ مریخ. از برساخته های دساتیر است. بررسی کامل: نام فرشاد.

یاسان

ياسان: دساتیر: از برساخته‌های فرقه‌ی آذركیوان؛ یاسان را نام پیغمبری دانسته‌اند و کتابی به نام «نامه شت و خشور یاسان» در دساتیر درج شده است. بررسی کامل: نام یاسان.

سیاوش

سیاوش در لغت نامه دهخدا اینچنین معنی شده: لذت عقلی را گویند؛ از لغات دساتیر. بررسی کامل: نام سیاوش.

آتبین

آتبین: (در دساتیر): نفس کامل و نیکوکار و صاحب گفتار و کردار نیک و اسعدالسعدا معنی شده است. منبع: ثبت احوال ایران.

فرساد

فرساد: (دساتیر) ۱- حکیم، دانشمند، دانا، عاقل.

حال ببینیم دساتیر چیست:

دساتیر:

دساتیر یا دساتیر آسمانی (فرمان های آسمانی)، کتابی است از یکی از پارسیان هند به نام آذرکیوان که در سده دهم هجری قمری در زمان اکبر شاه گورکانی (هم‌زمان با سلسله صفوی) نوشته شده‌.

دساتیر دارای متنی عرفانی زرتشتی است که به زبانی ساختگی نوشته شده است. اگرچه ظاهراً منشأ باستانی دارد، اما اکنون عموماً به عنوان یک جعل ادبی در نظر گرفته می‌شود. به احتمال زیاد در قرن ۱۶ یا ۱۷ توسط آذر کیوان، رهبر فرقه اشراق زرتشتی (آذرکیوانیان)، نوشته شده است. ایده‌های نوافلاطونی آن به شدت تحت تأثیر فیلسوف قرن دوازدهم، سهروردی، قرار گرفته و تنها ارتباط ضعیفی با جریان اصلی زرتشتی دارد.

آذر کیوان کیست؟

آذرکیوان موبدی زردشتی ساکن شیراز بود. او در اوایل قرن ۱۱ قمری، در زمان اکبر شاه هندی، به همراه یارانش به هندوستان رفت. دلیل رفتن آذر کیوان به هند را سیاست دینی اکبر شاه و کوشش‌های او برای تفاهم فکری و دینی او می‌دانند. در کتاب دبستان مذاهب دربارهٔ صفات اخلاقی او آمده که مردی منزوی و کم‌سخن بود، به ریاضت و قناعت زندگی می‌کرد و گوشت نمی‌خورد. با زبان‌های اوستایی، پهلوی، فارسی، ترکی، هندی، و عربی به خوبی آشنا بود. او در سال ۹۹۷ خورشیدی در شهر پَتنه درگذشت.

آذرکیوان بنیان‌گذار آیینی نوین موسوم به آذرکیوانیان یا دساتیریان است که حقیقت همهٔ ادیان را یکی می‌دانستند و زبانی ساختگی به نام زبان دساتیری ساخته‌اند. دساتیریان آمیزه‌ای از عقاید زرتشت، اسلامی، هندویی، یهودی، مسیحی، مانویت و مزدکی بود.

دساتیر

معنی دساتیر

دساتیر = جِ دُستور. (اقرب الموارد) (غیاث). دساتر. (منتهی الارب ): و در دفاتر قوانین و دساتیر دواوین مثبت و مقنن گشت. (ترجمهٔ محاسن اصفهان آوی ص ۵۰). فرمود تا به تمامت ممالک یرلیغی نویسند به یک عبارت و در هر ولایت سواد آن بر دفاتر و دساتیر ثبت گردانند. (تاریخ غازان خان ص ۲۵۶).
رجوع به دستور شود.

دساتیر در لغت نامه دهخدا

دساتير علاوه بر معنی فوق، به عنوان اسم خاص نیز در دهخدا آمده و دهخدا عقیده اش را درباره دساتیر این چنین شرح داده است:

دساتیر: دساتیر آسمانی. نام کتابی است که ملافیروز نام از ایران به هند برده و ترویج کرده و این کتاب ظاهراً در زمان شاه عباس اول جعل شده است، صد سال پیش از ملا فیروز. شاید جعل آن به زمان اکبرشاه (۹۶۳-۱۰۱۴ هـ . ق.) در هند باشد و این کلمه به معنی کتاب آسمانی از مجعولات خود کتاب دساتیر است. (یادداشت مرحوم دهخدا).

مجعول کتابی در دوران سلطنت اکبرشاه در قرن دهم هـ . ق. بدست شخصی بنام آذرکیوان فراهم شده است و آنرا به پیغمبری مجعول از ایران باستان بنام ساسان پنجم نسبت داده و خود آنرا ترجمه و تفسیر کرده است. این کتاب بعدها بطبع رسید و مایهٔ گمراهی فرهنگ نویسان شد و لغات ساختگی آن از راه فرهنگها در شعرهای شاعرانی مانند شیبانی و ادیب الممالک و فرصت راه یافت و غلطهای تاریخی آن نیز وارد تاریخ دوران قاجار شد.

بعضی از لغات دساتیری امروز در میان فارسی زبانان رواج دارد. (از دایرة المعارف فارسی). رجوع به مقالهٔ مرحوم پورداود در مقدمهٔ همین لغت نامه و نیز به فرهنگ ایران باستان و مزدیسنا شود.

آذرکیوان و نگارش دساتیر

آذر کیوان این کتاب را به پیامبری بنام «ساسان پنجم» نسبت داده‌ است که به زبانی است که هیچ همسانی و خویشاوندی‌ای با زبان‌های دیگر ندارد اینگونه برمی‌آید که این زبان برساختهٔ خود آذرکیوان بوده است.

برگردان دساتیر

گویند که زبانی که کتاب دساتیر آسمانی بدان نوشته شده را تنها آذرکیوان می‌دانسته، وی خود این کتاب را به پارسی برگردانده و تفسیرهایی بر آن نوشته است. در برگردان دساتیر آسمانی به پارسی، آذرکیوان کوشیده‌ است که تنها واژگان پارسی بکار برد و از کاربرد واژگان عربی و بیگانه پرهیز کرده است.

منابع